Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • GooglePlus
  • Linkedin
(210) 9705256

Κερατόκωνος

Ο κερατόκωνος είναι μία μη φλεγμονώδης πάθηση του κερατοειδούς, η οποία χαρακτηρίζεται από την παρουσία μίας προοδευτικής παραμόρφωσης της επιφάνειάς του. Ο κερατοειδής παίρνει σταδιακά μία «κωνική» μορφή, (επεκτείνεται δημιουργώντας μία προεξοχή), παραμορφώνοντας το είδωλο που σχηματίζεται στο βυθό του ματιού. Ταυτόχρονα παρατηρείται προοδευτική λέπτυνση, ουλοποίηση και τελικά θολερότητα στην περιοχή που υπάρχει ο κώνος. Η εξελισσόμενη λέπτυνση του κερατοειδούς επιδρά στην ποιότητα της όρασης. Τις περισσότερες φορές προσβάλλει και τους 2 οφθαλμούς (αμφίπλευρα) και σε προχωρημένο στάδιο είναι εφικτό να εντοπιστεί ακόμα και με γυμνό οφθαλμό (χωρίς μικροσκόπιο).

keratokonos ofthalmiatros ph1

Η διαταραχή συνήθως κάνει την εμφάνισή της σε νεαρούς ενήλικες και επηρεάζει τα πιο παραγωγικά χρόνια της ζωής ενός ανθρώπου. Στα αρχικά στάδια χαρακτηρίζεται σαν προοδευτικώς εξελισσόμενος ανώμαλος αστιγματισμός που προσωρινά μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά. Στη συνέχεια η πάθηση μπορεί να συνοδεύεται από μέτρια αλλά και σοβαρή πτώση της οράσεως, η οποία  δεν βελτιώνεται με γυαλιά και μπορεί να φθάσει μέχρι και την τύφλωση.

keratokonos ofthalmiatros ph2

Στις περισσότερες περιπτώσεις, αυτή η παραμόρφωση βρίσκεται στο κάτω μισό του κερατοειδούς και πρωτοεμφανίζεται σαν ανώμαλος αστιγματισμός. Παρόλα αυτά, όλες οι περιπτώσεις αστιγματισμού δεν οφείλονται αποκλειστικά σε κερατόκωνο.                                               

Αιτιολογία:

Παρά τις συνεχιζόμενες έρευνες η αιτιολογία του παραμένει ουσιαστικά άγνωστη. Θεωρείται γενικά κληρονομική ασθένεια και ενοχοποιούνται για την εμφάνισή της πολλοί παράγοντες και κυρίως ανωμαλίες της δομής ή του μεταβολισμού των διαφόρων τμημάτων του κερατοειδούς.

Παλαιότερα εθεωρείτο σπάνια πάθηση ίσως γιατί δεν υπήρχαν τα διαγνωστικά μέσα για να ανιχνευθεί σε αρχικό στάδιο. Σήμερα γνωρίζουμε ότι δεν είναι τόσο σπάνια. Στην Ελλάδα έχουμε περισσότερα από 20.000 άτομα (περίπου 1 ανά 2.000 άτομα στο γενικό πληθυσμό) με κερατόκωνο.

Εμφανίζεται συνήθως στην εφηβεία όπου και εξελίσσεται σχετικά γρήγορα, στη συνέχεια επιβραδύνεται ο ρυθμός εξέλιξης και σταματά περίπου στα 35 χρόνια ζωής.. Έχει βρεθεί σε όλες τις χώρες του κόσμου και γενικότερα δεν έχει γεωγραφική, πολιτισμική ή κοινωνική εντόπιση. 

Πιστεύεται ότι η γενετική, το περιβάλλον και το ενδοκρινικό σύστημα διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην δημιουργία του κερατόκωνου.                                                                                     

Συμπτώματα:

Ο κερατόκωνος είναι πολλές φορές μια πάθηση ασυµπτωµατική (Forme fruste υποκλινικός κερατόκωνος) και η διαπίστωση γίνεται κατά τον προεγχειρητικό έλεγχο διαθλαστικής χειρουργικής.

Τα πρώτα σημάδια του κερατόκωνου είναι συνήθως η συνεχώς αυξανόμενη μυωπία και ιδιαίτερα αστιγματισμός και η ανάγκη για συχνές αλλαγές στη συνταγή γυαλιών, η σύγχυση της όρασης με παραμόρφωση των εικόνων, ή θολή όραση η οποία δεν μπορεί να διορθωθεί με γυαλιά.

Άλλα συμπτώματα είναι:

  • Μείωση οπτικής οξύτητας
  • Η αυξημένη ευαισθησία στο φως
  • Δυσκολία οδήγησης κατά τη διάρκεια της νύχτας
  • Ανώµαλος αστιγµατισµός µη διορθούµενος µε γυαλιά
  • Παραθλάσεις φωτός, άλως, µονόφθαλµη διπλωπία ειδικά κατά τη διάρκεια της νύχτας
  • ∆υσανεξία µαλακών φακών επαφής
  • Απότοµη µείωση όρασης λόγω ύδρωπα
  • Κεφαλαλγίες και γενικά οφθαλμικό άλγος
  • Ερεθισμός των ματιών, υπερβολικό τρίψημο των ματιών.

keratokonos ofthalmiatros ph2

Τα συμπτώματα, συνήθως εμφανίζονται κατά το τέλος της εφηβείας. Η νόσος εξελίσσεται συνήθως με αργούς ρυθμούς για 10 εώς 20 χρόνια και στη συνέχεια παύει να εξελίσσεται. Ξεκινά, δηλαδή, συνήθως γύρω στα 15 και η εξέλιξή της «παγώνει» μετά τα 35 χρόνια.

Συνήθως εμφανίζεται σαν μυωπία που αλλάζει συνεχώς με αυξανόμενο αστιγματισμό. Αυτή η αρχική αλλαγή, ευαισθητοποιεί τον οφθαλμίατρο για τη διάγνωση. Κάθε οφθαλμός προσβάλλεται συνήθως σε διαφορετικό βαθμό. Με την εξέλιξη η όραση μπορεί να παραμορφωθεί, καθώς ο κερατοειδής γίνεται πιο κυρτός και ουλοποιείται.

Κλινικά χαρακτηριστικά:

  • Προοδευτική κερατοειδική λέπτυνση, περίπου στο 1/3 του πάχους του κερατοειδούς. Αυτή συνδέεται με κακή οπτική οξύτητα, αποτέλεσμα του εκσεσημασμένου ανώμαλου αστιγματισμού με υψηλές κερατομετρικές (Ks) μετρήσεις.
  • Πρόπτωση του κάτω βλεφάρου όταν ο ασθενής κοιτάζει προς τα κάτω (σημείο Munson).
  • ∆ακτύλιος του Fleisher (επιθηλιακές εναποθέσεις σιδήρου) μπορεί να περιβάλλει τη βάση του κώνου.
  • Πτυχές στρώµατος (Vogt’s striae).
  • Ίνωση.
  • Ορατά κερατοειδικά νεύρα.
  • Επηρµένη κεντρική νησίδα προκαλούσα δυσανεξία στη χρήση φακών επαφής (Proud nebula).
  • Κερατοειδική ουλοποίηση σε βαριές περιπτώσεις.
  • Ύδρωπας.

keratokonos ofthalmiatros ph2

keratokonos ofthalmiatros

 

keratokonos ofthalmiatros ph5

 

Ο κερατόκωνος, ιδίως στα πρώιμα στάδια μπορεί να είναι δύσκολο να διαγνωστεί και όλα τα παραπάνω συμπτώματα μπορεί να σχετίζονται με άλλα προβλήματα όρασης. Συμβουλευτείτε τον οφθαλμίατρό σας για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση του κερατόκωνου.

Διάγνωση:

Ο ασθενείς , στα αρχικά στάδια, παραπονιούνται για μια μειωμένη οπτική οξύτητα. Η φυσική εξέταση δεν δίνει πάντοτε στοιχεία για μια σίγουρη διάγνωση. Ωστόσο η κερατομέτρηση μπορεί να δώσει αλλοιωμένες παραμέτρους. Ο ασθενής παρουσιάζει έναν ανώμαλο εξελικτικό αστιγματισμό που δεν είχε πριν. Σε πιο προχωρημένα στάδια η διάγνωση είναι πιο εύκολη και με την βοήθεια της σχισμοειδούς λυχνίας ο κερατοειδής εμφανίζει την γνωστή κωνική μορφή καθώς και λέπτυνση και θόλωση της κεντρικής περιοχής του. 
Η σίγουρη διάγνωση, όμως, τίθεται με την βοήθεια ενός ηλεκτρονικού μηχανήματος (Pentacam) και με μια εξέταση που ονομάζεται "τοπογραφία κερατοειδούς" (corneal map). Με την εξέταση αυτή λαμβάνουμε μια δισδιάστατη έγχρωμη απεικόνηση της τοπογραφίας του κερατοειδούς βάση της οποίας κάνουμε διάγνωση ακόμα και στις υποκλινικές μορφές δηλ. εκείνες που δεν έχουν εμφανίσει συμπτώματα.

∆ιαγνωστικές εξετάσεις:

  • Σκιασκοπία: δείχνει ανώμαλες ψαλιδοειδείς αντανακλάσεις.
  • Άµεση οφθαλµοσκόπηση: δείχνει μια αντανάκλαση “δίκην σταγόνας ελαίου” (Red reflex).
  • Φωτοκερατοσκοπία ή ο δίσκος του Placido: αναδεικνύουν ανωμαλίες στα χείλη των ανακλωμένων δακτυλίων.

    keratokonos ofthalmiatros ph6

  • Κερατοµετρία: (Ks υψηλά, ήπιος<48 D, µέτριος 48-54 D, σοβαρός κερατόκωνος>54 D) αρχικώς δείχνει ανώμαλο αστιγματισμό όπου οι κύριοι μεσημβρινοί δεν είναι διαχωρισμένοι κατά 90% και οι εικόνες του κερατοσκοπίου δεν μπορούν να τεθούν η μία επί της άλλης.
  • Τοπογραφία κερατοειδούς Pentacam: καταδεικνύει την ανωμαλία στην επιφάνεια του οφθαλμού. Παθήσεις όπως ο κερατόκωνος μπορούν να παρουσιάσουν ανώμαλη κυρτότητα προτού να γίνουν εμφανή τα βιομικροσκοπικά σημεία (που μπορεί να διαγνώσει κλινικά ο οφθαλμίατρος). Στον κερατόκωνο, οι χάρτες χρωμάτων παρέχουν πληροφορίες της θέσης, του μεγέθους και της καμπυλότητας της κορυφής του. Τα νεότερα συστήματα τοπογραφίας μπορούν να ελέγξουν ταυτόχρονα και την καμπυλότητα της οπίσθιας επιφάνειας του κερατοειδούς της οποίας οι ανωμαλίες φαίνεται ότι προηγούνται της πρόσθιας επιφάνειας. Ταυτόχρονα με την ίδια εξέταση μπορούμε να ελέγξουμε με μεγάλη ακρίβεια το πάχος του κερατοειδή σε κάθε του σημείο.

    keratokonos ofthalmiatros ph7

Το πάχος του κερατοειδούς είναι ένα μέγεθος θεμελιώδους σημασίας για την θεραπευτική μας παρέμβαση.

  • Υπερηχητική παχυµετρία (CCT συνήθως < 450 µm).

Θεραπεία:

 

keratokonos ofthalmiatros ph8

Γυαλιά ή μαλακοί φακοί επαφής μπορεί να χρησιμοποιηθούν για να διορθώσουν την ήπια μυωπία και αστιγματισμό που προκαλούνται από τον κερατόκωνο σε πρωταρχικό στάδιο, εντούτοις σε κάποιο βαθμό ένας άκαμπτος αεροδιαπερατός (RGP) φακός επαφής θα διορθώσει  την κερατοκωνική όραση καλύτερα. 
 

keratokonos ofthalmiatros ph9

Άκαμπτοι αεροδιαπερατoi φακοί επαφής (RGP ή GP) μπορούν να διορθώσουν την όραση καθώς ο κερατόκωνος εξελίσσεται. Το άκαμπτο υλικό του φακού του επιτρέπει να ασκήσει πίεση στο κερατοειδή, αντικαθιστώντας το ανώμαλο σχήμα του κερατοειδή με μια ομαλή, ομοιόμορφη διαθλαστική επιφάνεια για τη βελτίωση της όρασης.
 

keratokonos ofthalmiatros ph10

Ενδοκερατικοί δακτύλιοι εισάγονται μέσα στο στρώμα του κερατοειδούς για να τον επιπεδώσουν, αλλάζοντας το σχήμα και τη θέση του κώνου.
 

keratokonos ofthalmiatros ph11

Cross-linking κερατοειδούς (CXL) είναι μια νέα θεραπευτική επιλογή  με στόχο να σταματήσει την εξέλιξη του κερατόκωνου. Πρόκειται για  μια πρωτοποριακή θεραπεία με ενθαρρυντικά αποτελέσματα που χρησιμοποιεί φωτοσυνθετικούς παράγοντες, όπως η ριβοφλαβίνη (βιταμίνη Β12) και υπεριώδη ακτινοβολία UV-A συγκεκριμένου μήκους κύματος (διασύνδεση κολλαγόνου με υπεριώδη ακτινοβολία), με σκοπό να επηρεάσουμε τις ελαστικές ιδιότητες του κερατοειδή, έτσι ώστε να πάψει να είναι χαλαρός.

Με τη μέθοδο αυτή πολλαπλασιάζονται οι δεσμοί μεταξύ των δοκίδων κολλαγόνου του κερατοειδούς και ισχυροποιείται έτσι η αντοχή, η στιβαρότητα και η σκληρότητά του. To Cross-linking θεωρείται στις μέρες μας ως η gold-standard τεχνική για την αντιμετώπιση του κερατόκωνου.

 

keratokonos ofthalmiatros ph12

Χειρουργική Μεταμοσχεύσεων κερατοειδούς (μερική ή διαμπερής κερατοπλαστική) είναι απαραίτητη σε πολύ προχωρημένο στάδιο κερατόκωνου λόγω ουλοποίησης, εκτεταμένης λέπτυνσης ή δυσανεξίας φακών επαφής. Κατά την μεταμόσχευση του κερατοειδούς, αφαιρείται το κεντρικό τμήμα του κερατοειδούς με ένα ειδικό τρύπανο. Ο κερατοειδής του ασθενούς αντικαθίσταται με ανθρώπινο κερατοειδή από έναν δότη ο οποίος έχει δωρήσει τους κερατοειδείς του για μεταμόσχευση, ή του οποίου η οικογένεια δώρησε τους κερατοειδείς μετά τον θάνατο του δότου. Όλοι οι κερατοειδείς ελέγχονται για HIV, ηπατίτιδα και άλλες λοιμώδεις ασθένειες. Συνοπτικά ο νέος κερατοειδής τέμνεται με ειδικό τρύπανο και ράβεται με ειδικά ράμματα. Η επέμβαση γίνεται με γενική αναισθησία στο χειρουργείο. Είναι εξαιρετικά  σπάνιο να υποτροπιάσει ο κερατόκωνος  μετά την επέμβαση. Αντιδράσεις απόρριψης είναι πιθανές, αλλά είναι αναστρέψιμες αν αντιμετωπιστούν έγκαιρα. Ωστόσο, αν η επέμβαση αποτύχει μπορεί τις περισσότερες φορές να επιχειρηθεί ξανά χωρίς πρόβλημα.