Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • GooglePlus
  • Linkedin
(210) 9705256

Επιαμφιβληστροειδική Μεμβράνη Ωχράς

Τι είναι η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη;

Η ωχρά κηλίδα είναι η ανατομική περιοχή που ευθύνεται για την κεντρική μας όραση και για την αναγνώριση προσώπων και βρίσκεται στο κέντρο του αμφιβληστροειδούς.

Η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη είναι μια ημιδιαφανής μεμβράνη ινώδους ιστού που δημιουργείται πάνω στον αμφιβληστροειδή. Ουσιαστικά πρόκειται για ουλώδη ιστό, ο οποίος αναπτύσσεται γύρω και πάνω στην ωχρά. Η ωρίμανση της μεμβράνης προκαλεί συστολή και ρίκνωση που οδηγεί σε παραμόρφωση της εικόνας στον αμφιβληστροειδή, με αποτέλεσμα η ωχρά να μη λειτουργεί σωστά και οι ασθενείς να αντιμετωπίζουν προβλήματα σε απαιτητικές εργασίες όπως το διάβασμα.

Πότε εμφανίζεται η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη;

Η μεμβράνη αυτή εμφανίζεται σε ένα ποσοστό 5-10% του γενικού πληθυσμού κυρίως σε μεγαλύτερες ηλικίες (άνω των 60) και σε ένα ποσοστό μέχρι 30-40% υπάρχει και στα δυο μάτια. Η συχνότητά της αυξάνεται όσο αυξάνεται η ηλικία, όπου το 20% του πληθυσμού εμφανίζει επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη στα 70 περίπου έτη.

Που οφείλεται η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη;

Συνήθως η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη δεν έχει προφανή αιτιολογία (ιδιοπαθής), παρατηρείται σε άτομα τα οποία δεν είχαν προηγούμενο οφθαλμολογικό ιστορικό, αλλά βρίσκονται σε ηλικία άνω των 50-60  ετών. Το υαλοειδές βρίσκεται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή και γεμίζει το βολβό του ματιού, δίνοντάς του σχήμα. Το υαλοειδές εχει ζελατινώδη σύσταση, το οποίο μετά τα 50 έτη λόγω εκφύλισης αρχίζει και ρευστοποιείται. Οι αλλαγές αυτές του υαλώδους επιτρέπουν σε κύτταρα του αμφιβληστροειδούς, αλλά και σε άλλα στοιχεία του ματιού να κυκλοφορήσουν μέσα στο ζελέ και τελικά να εγκατασταθούν στην ωχρά κηλίδα, όπου σχηματίζουν μία μεμβράνη.

Ενίοτε η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη μπορεί να προκληθεί δευτερογενώς από κάποιο προηγούμενο οφθαλμικό πρόβλημα όπως ρήξη ή αποκόλληση αμφιβληστροειδούς, τραύμα, φλεγμονή, αγγειακές παθήσεις, μετά από χειρουργική επέμβαση κ.ά.

Ποια είναι τα συμπτώματα της επιαμφιβληστροειδικής μεμβράμης;

Οι ασθενείς σε αρχικά στάδια της νόσου δεν αναφέρουν συμπτώματα και αυτό διότι η μείωση της όρασης εξελίσσεται με αργούς ρυθμούς. Ωστόσο, μελέτες δείχνουν ότι 10-25% των ασθενών χάνουν 2 γραμμές μέσα σε 2 χρόνια. Τα κυριότερα συμπτώματα, εφόσον υπάρχουν, είναι θόλωση της όρασης, η παραμόρφωση (μεταμορφοψία) των παρατηρούμενων αντικειμένων και σε ορισμένες περιπτώσεις η διπλωπία από το ένα μάτι.

Όταν η πάθηση επηρεάζει την όραση μόνο στο ένα μάτι, αυτή μπορεί να περάσει απαρατήρητη από τον ασθενή καθώς η μείωση της όρασης στο ένα μάτι καλύπτεται από την καλή όραση του άλλου ματιού (αλληλοεπικάλυψη οπτικών πεδίων). Γι’ αυτό το λόγο πολλές φορές το πρόβλημα ανακαλύπτεται είτε σε τυχαία οφθαλμολογική εξέταση ή όταν ο ασθενής για οποιοδήποτε λόγο δοκιμάσει την όραση του ξεχωριστά σε κάθε μάτι.

Σε προχωρημένα στάδια η όραση ελαττώνεται, ιδιαίτερα όταν η μεμβράνη βρίσκεται στο κέντρο της ωχράς. Παρά την απώλεια της κεντρικής όρασης ωστόσο, η επιαμφιβληστροειδική μεμβράνη δεν προκαλεί ολική τύφλωση, καθώς η περιφερική όραση φαίνεται να μένει ανέπαφη.

Πως γίνεται η διάγνωση της Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης;

Ο οφθαλμίατρός σας μπορεί να υποπτευθεί την ύπαρξη επιαμφιβληστροειδικής μεμβράνης αν είστε πάνω από 50 ετών και παρουσιάζετε πρόσφατες αλλαγές στην κεντρική σας όραση. Για να διερευνηθούν τα σημεία της πάθησης είναι απαραίτητο να διαστείλει (μυδριάσει) τις κόρες των ματιών σας με σταγόνες. Αυτό επιτρέπει εξέταση της ωχράς κηλίδας με λεπτομέρεια.

Η Επιαμφιβληστροειδική Μεμβράνη διαγιγνώσκεται κατά τη διάρκεια μιας ολοκληρωμένης οφθαλμολογικής εξέτασης που περιλαμβάνει:

  • Μέτρηση οπτικής οξύτητας: Πόσο καλά βλέπετε τους αριθμούς που προβάλλονται σε έναν πίνακα.

  • Πίνακας Amsler: είναι ένα καρτελάκι με μικρά τετράγωνα που θυμίζει σκακιέρα. Το κάθε μάτι εξετάζεται ξεχωριστά και θα σας ζητηθεί να προσέξετε αν παρατηρείτε τις ευθείες γραμμές να γίνονται κυματιστές ή αν κάποιες γραμμές και κάποια τετραγωνάκια λείπουν από το δίκτυο. Αυτά είναι σημεία Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης και μπορούν να μας δώσουν μια ποιοτική εκτίμηση για το μέγεθος της παραμορφωψίας.
  • Τονομέτρηση: Η μέτρηση της πίεσης των ματιών σας.

  • Βυθοσκόπηση: Οι κόρες των ματιών σας μεγαλώνουν με χρήση σταγόνων και ο οφθαλμίατρος χρησιμοποιεί έναν ειδικό μεγεθυντικό φακό για να εξετάσει λεπτομέρειες στην ωχρά κηλίδα και τελικά την ύπαρξη ή όχι Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης. Μετά την εξέταση και μέχρι να περάσει η επίδραση των σταγόνων, η κοντινή όρασή σας μπορεί να παραμείνει θαμπή για λίγες ώρες.

Επιπρόσθετα, ο οφθαλμίατρός σας μπορεί να ζητήσει περαιτέρω εξετάσεις για να εκτιμήσει καλύτερα την κατάσταση των ματιών σας:

  • Οπτική Τομογραφία Συνοχής (OCT): Η οπτική τομογραφία συνοχής (OCT) αποτελεί σήμερα τη σημαντικότερη και συχνότερα εφαρμοζόμενη απεικονιστική εξέταση του αμφιβληστροειδούς και πιο συγκεκριμένα της ωχράς κηλίδας. Πρόκειται για μία τεχνική μη επεμβατική και τελείως ανώδυνη, καθώς χρησιμοποιείται μια δέσμη φωτός η οποία προσπίπτει στον αμφιβληστροειδή και δίνει μια ανατομική εικόνα της ωχράς κηλίδας. Τα τελευταίας τεχνολογίας Spectral Domain OCT παρέχουν πολύ υψηλή ανάλυση και κατ΄επέκταση απεικονίζουν με μεγάλη λεπτομέρεια τις στιβάδες του αμφιβληστροειδούς, δίνοντας σημαντικές πληροφορίες για την διάγνωση, την προεγχειρητική πορεία της νόσου και την μετεγχειρητική παρακολούθηση στις περιπτώσεις ασθενών που τελικά θα υποβληθούν σε επέμβαση αφαίρεσης της μεμβράνης. Μπορεί να ανιχνεύσει λεπτές επιαμφιβληστροειδικές μεμβράνες και είναι επωφελής τόσο για την πρόγνωση της νόσου, όσο και στη διαχείριση της αντιμετώπισης καθώς η αξιολόγηση της κάθε σάρωσης μπορεί να βοηθήσει το γιατρό στην καλύτερη προσέγγιση και στρατιγική αφαίρεσης της μεμβράνης. Η εξέταση διαρκεί λίγα λεπτά και συνήθως δεν απαιτείται καν μυδρίαση της κόρης.

Πότε πρέπει να γίνει μια χειρουργική επέμβαση Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης;

Η αντιμετώπιση μιας ιδιοπαθούς μεμβράνης εξαρτάται από τα συμπτώματα και τη διάρκειά τους. Η θεραπεία της επιαμφιβληστροειδικής μεμβράνης αποφασίζεται όταν τα συμπτώματα της παραμορφωψίας γίνονται έντονα και η οπτική οξύτητα μειώνεται περίπου στα 6/10. Για καλύτερες οράσεις η απόφαση για χειρουργείο εξαρτάται από τα συμπτώματα και κατά πόσο αυτά επηρεάζουν τη ζωή του ασθενούς.

Πως γίνεται η θεραπεία της Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης;

Το χειρουργείο διαρκεί περίπου 30 λεπτά, γίνεται με τοπική αναισθησία και δεν απαιτείται παραμονή στο νοσοκομείο. Η αφαίρεση της μεμβράνης πραγματοποιείται με ειδική ενδολαβίδα, αφού έχει προηγηθεί υαλοειδεκτομή, χρώση της μεμβράνης με ειδική χρωστική ουσία που την κάνει ορατή στον χειρουργό, ενώ τέλος, το υαλοειδέςς αντικαθίσταται από φυσιολογικό ορό στο εσωτερικό του ματιού. Μετά το χειρουργείο το μάτι παραμένει καλυμμένο για 24 ώρες, ενώ απαιτείται η χρήση σταγόνων για 1 περίπου μήνα.

Τι πρέπει να περιμένουμε μέτα από ένα χειρουργείο αφαίρεσης της Επιαμφιβληστροειδικής Μεμβράνης;

Ο περιορισμός και η εξάλειψη των παραμορφώσεων της κεντρικής όρασης εξαρτάται από πολλούς παράγοντες όπως το ιστορικό του ασθενούς, η προεγχειρητική οπτική οξύτητα και η διάρκεια της διαταραχής. Στις ιδιοπαθείς περιπτώσεις μετεγχειρητικά παρουσιάζεται βελτίωση ≥2 γραμμών στον πίνακα με τους αριθμούς. Στους περισσότερους ασθενείς η όραση βελτιώνεται στους πρώτους 3-6 μετεγχειρητικούς μήνες, ενώ ορισμένοι μπορεί να εμφανίσουν βελτίωση μετά από 1 χρόνο. Σε κάθε περίπτωση σημαντικός προγνωστικός δείκτης της τελικής οπτικής οξύτητας είναι η προεγχειρητική μέτρηση. Σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία >75% των ασθενών εμφανίζουν βελτίωση της οπτικής οξύτητας μετεγχειρητικά, κυρίως στις ιδιοπαθείς περιπτώσεις. Μόλις σε ποσοστό 5% έχει παρατηρηθεί μείωση της όρασης σε μεμβράνες που αναπτύσσονται δευτεροπαθώς.

Παρόλ'αυτά, ο αθενής πρέπει να κατανοήσει οτι η χειρουργική επέμβαση γίνεται για να αποφευχθεί η επιδείνωση της μεμβράνης και παρότι η όραση σε πολλούς ασθενείς βελτιώνεται αισθητά, δεν θα πρέπει στις περισσότερες περιπτώσεις να αναμένεται τέλεια όραση.

Τέλος, στις δευτεροπαθείς (γνωστής αιτιολογίας) μεμβράνες η αντιμετώπιση είναι πιο περίπλοκη, καθώς εκεί πρωταγωνιστικό ρόλο πολλές φορές παίζει η υποκείμενη νόσος και η χειρουργική παρέμβαση παρότι υπάρχει σαν επιλογή, δεν είναι η πάντοτε πρώτη.