Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από τους αυτοματισμούς αποστολέων ανεπιθύμητων μηνυμάτων. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε τη JavaScript για να μπορέσετε να τη δείτε.
  • GooglePlus
  • Linkedin
(210) 9705256

Αρτηριακές Αποφράξεις Αμφιβληστροειδούς

Τί είναι η απόφραξη κεντρικής αρτηρίας και τι κλάδου αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς;

Η απόφραξη αμφιβληστροειδικής αρτηρίας είναι αποτέλεσμα κωλύματος στη ροή του αίματος και οδηγεί στην ανάπτυξη αμφιβληστροειδικής ισχαιμίας της οποίας η βαρύτητα και η έκταση εξαρτώνται από το βαθμό και την εντόπιση της απόφραξης. Έτσι, μπορεί να παρατηρηθεί απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς ή κλάδου αυτής, της οφθαλμικής αρτηρίας (σύνδρομο οφθαλμικής ισχαιμίας), της θηλοωχρικής αρτηρίας, ή μεμονωμένων προτριχοειδών αρτηριδίων.

Ποιοί είναι οι προδιαθεσικόι παράγοντες που οδηγούν σε αρτηριακές αποφράξεις του αμφιβληστροειδούς;

Οι κλαδικές αρτηριακές αποφράξεις οφείλονται συχνότερα σε εμβολή (συχνότητα μεγαλύτερη των 2/3 των περιπτώσεων), ενώ η απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας σε θρόμβωση (συχνότητα εμβολής κάτω του 1/3 των περιπτώσεων). Ο τύπος των εμβόλων, που είναι ορατά οφθαλμοσκοπικά στο 20% των περιπτώσεων, φαίνεται στον παρακάτω πίνακα.

Πίνακας: Τύπος εμβόλων στις αρτηριακές αμφιβληστροειδικές αποφράξεις

Τύπος εμβόλου Πηγή εμβόλου
Χοληστερινικά Κατακερματισμός αθηρωματωδών πλακών στην έσω ή την κοινή καρωτίδα (μικρά, λαμπερού λευκοκίτρινου χρώματος)
Ινωδο-αιμοπεταλιακά Κολπική μαρμαρυγή ή καρδιοχειρουργική επέμβαση (μεγάλου μεγέθους, ίδιου χρώματος με τα χοληστερινικά)
Ασβεστίου Βαλβιδοπάθειες (στρογγυλά, λευκωπά, μεγάλου μεγέθους)
Μυξωματώδη Μύξωμα κόλπων (νέα άτομα)
Βακτηριδιακά ή Μυκητιασικά Ενδοκαρδίτις ή σηψαιμία

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της απόφραξης αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς;

Η αιφνίδια μείωση της όρασης είναι το μοναδικό σύμπτωμα. Σε απόφραξη κλάδου μπορεί ο άρρωστος να αντιλαμβάνεται μόνο σκότωμα σε κάποια περιοχή χωρίς να έχει μείωση της κεντρικής όρασης.

Πώς γίνεται η διάγνωση της θρόμβωσης φλέβας αμφιβληστροειδoύς;

Η οφθαλμοσκόπηση με ανοιχτή κόρη (μυδρίαση) βάζει τη διάγνωση, αφού η κλινική εικόνα είναι χαρακτηριστική με την εικόνα του κίτρινου αμφιβληστροειδή κεντρικά και με την ωχρά κηλίδα να φαίνεται κόκκινη (κερασόχρους ωχρά).

artiriakesapofraxeis amfivlistroeidoys 01

artiriakesapofraxeis amfivlistroeidoys 02

 

Κατά την αρχική φάση της νόσου η οξεία αμφιβληστροειδική ισχαιμία οδηγεί στην ανάπτυξη επιπολής (στη στιβάδα των οπτικών ινών) λευκάζουσας αλλοίωσης με ασαφή όρια (βαμβακόμορφη αλλοίωση ή διεθνώς “cotton-wool patch”), μεγέθους ανάλογου με την αποφραγμένη αρτηρία. Έτσι, στην απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας η αλλοίωση καταλαμβάνει ολόκληρη την περιοχή του οπισθίου πόλου και της ωχράς, στις κλαδικές αρτηριακές αποφράξεις η αλλοίωση καταλαμβάνει την περιοχή κατανομής του αποφραγμένου αρτηριακού κλάδου, ενώ στην απόφραξη της θηλοωχρικής αρτηρίας την περιοχή του θηλοωχρικού δεματίου.

artiriakesapofraxeis amfivlistroeidoys 03

artiriakesapofraxeis amfivlistroeidoys 04

artiriakesapofraxeis amfivlistroeidoys 05

 

Οι ασθενείς με απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας του αμφιβληστροειδούς παρουσιάζουν κατά κανόνα σοβαρό, αιφνίδιο θάμβος χωρίς συνοδό άλγος. Στο 10-15% των περιπτώσεων, 1– 2 εβδομάδες πριν την απόφραξη, προηγούνται επεισόδια παροδικής αμαύρωσης διάρκειας 1 -2 λεπτών (“amaurosis fugax”). Κατά την οφθαλμολογική εξέταση, ο προσβεβλημένος οφθαλμός παρουσιάζει πολύ χαμηλή οπτική οξύτητα (αντίληψη κινουμένης χειρός ως μέτρηση δακτύλων), το φωτοκινητικό αντανακλαστικό (άμεσο και συνεργές) είναι νωθρό ή κατηργημένο, ενώ οφθαλμοσκοπικά διαπιστώνεται εκτεταμένη βαμβακόμορφη αλλοίωση (ισχαιμικό οίδημα) στον οπίσθιο πόλο και την ωχρά. Σε αντίθεση με τον υπόλοιπο αμφιβληστροειδή, η περιοχή της ανάγγειας ζώνης του κεντρικού βοθρίου φαίνεται οφθαλμοσκοπικά ερυθρή λόγω του ότι αρδεύεται αιματικά από τα χοριοτριχοειδή (κερασόχρους ωχρά ή διεθνώς “cherry-red spot”). Τέλος, αν υπάρχει θηλοωχρική αρτηρία που αποτελεί κλάδο των οπισθίων βραχέων ακτινοειδών, η περιοχή του θηλοωχρικού δεματίου η οποία τροφοδοτείται αιματικά από αυτήν διασώζεται και φαίνεται φυσιολογική. Αν η έκτασή της θηλοωχρικής είναι μεγάλη και φθάνει ως το κέντρο του κεντρικού βοθρίου, η οπτική οξύτητα του ασθενούς μπορεί να είναι αρκετά ικανοποιητική. Στο 20% περίπου των περιπτώσεων το έμβολο που ευθύνεται για την απόφραξη είναι ορατό στην κεφαλή του οπτικού νεύρου.

Οι ασθενείς με κλαδική απόφραξη της αμφιβληστροειδκής αρτηρίας έχουν συνήθως ικανοποιητική οπτική οξύτητα και παραπονούνται για αιφνίδιο σκότωμα στο οπτικό τους πεδίο, το οποίο αντιστοιχεί με την περιοχή του αμφιβληστροειδούς που αρδεύεται αιματικά από τον αποφραγμένο αρτηριακό κλάδο και παρουσιάζει το ισχαιμικό οίδημα (βαμβακόμορφη αλλοίωση. Αρκετά συχνά το έμβολο που ευθύνεται για την απόφραξη είναι ορατό οφθαλμοσκοπικά στο διχασμό της αποφραγμένης αρτηρίας, αμέσως πριν από την περιοχή του ισχαιμικού οιδήματος.

Έλεγχος του καρδιαγγειακού συστήματος και της πηκτικότητας του αίματος είναι απαραίτητος.

Ποια είναι η φυσική πορεία της νόσου;

Απόφραξη κεντρικής αρτηρίας αμφιβληστροειδούς: Η πρόγνωση της πάθησης είναι κακή δεδομένου ότι η οξεία αμφιβληστροειδική ισχαιμία προκαλεί ταχεία (μέσα σε 1 περίπου ώρα) νέκρωση των έσω στιβάδων του ιδίως αμφιβληστροειδούς . Για το λόγο αυτόν, μολονότι τα υπεύθυνα έμβολα κατακερματίζονται και προωθούνται σε περιφερικότερους αρτηριακούς κλάδους με αποτέλεσμα τη μερική αποκατάσταση της αμφιβληστροειδικής κυκλοφορίας, αναπτύσσεται τελικά ατροφία της οπτικής θηλής με αποτέλεσμα τη μόνιμη έκπτωση της οπτικής οξύτητας (συνήθως δε βελτιώνεται περισσότερο από 1 – 2/10) (Εικ. 21, 24). Καλύτερη πρόγνωση έχουν οι ασθενείς με διάσωση της θηλοωχρικής αρτηρίας.

Κλαδική απόφραξη αμφιβληστροειδκής αρτηρίας: Η πρόγνωση της πάθησης είναι κατά κανόνα καλή. Στο 80% των περιπτώσεων το ισχαιμικό οίδημα υποχωρεί σε διάστημα 1 - 2 εβδομάδων και η οπτική οξύτητα βελτιώνεται σε επίπεδα καλύτερα από 5/10. Ωστόσο, το σκότωμα στο οπτικό πεδίο, αντίστοιχα προς την περιοχή κατανομής του αποφραγμένου αρτηριακού κλάδου, παραμένει μόνιμα λόγω της νέκρωσης των έσω αμφιβληστροειδικών στιβάδων από την οξεία ισχαιμία κατά την έναρξη του εμβολικού επεισοδίου.

Ποια είναι η θεραπεία της αρτηριακής απόφραξης του αμφιβληστροειδoύς;

Στη μεγάλη πλειοψηφία τους, οι ασθενείς με αρτηριακή αμφιβληστροειδική απόφραξη (ακόμη και εκείνοι απόφραξη της κεντρικής αρτηρίας) καταφεύγουν στον οφθαλμίατρο μετά την κρίσιμη 1η ώρα από την έναρξη του επεισοδίου, οπότε έχει συντελεστεί η ανεπανόρθωτη νέκρωση των έσω αμφιβληστροειδικών στιβάδων. Το γεγονός αυτό δεν πρέπει να οδηγεί τον ιατρό σε ολιγωρία. Κάθε ασθενής με απόφραξη αμφιβληστροειδικής αρτηρίας που έχει εγκατασταθεί μέσα στο τελευταίο 24ωρο πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν επείγον περιστατικό.

Τα θεραπευτικά μέτρα που προτείνονται αποβλέπουν στη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης (οφθαλμικό μασάζ, χορήγηση ακεταζολαμίδης, παρακέντηση προσθίου θαλάμου) με σκοπό τη μετακίνηση του εμβόλου σε περιφερικότερους (μικρότερους) αρτηριακούς κλάδους, στην αύξηση της οξυγόνωσης του αμφιβληστροειδούς (αναπνοή μείγματος 95% Ο2 και 5% CO2), και στην ανάταξη της αρτηριακής απόφραξης (αντιπηκτικά και ινωδολυτικά φάρμακα).

Τέλος, όλοι οι ασθενείς με αρτηριακή αμφιβληστροειδική απόφραξη πρέπει να υποβάλλονται σε λεπτομερή συστηματικό έλεγχο για την εντόπιση του αιτίου της εμβολής (πηγή εμβόλου). Η ανεύρεση και αντιμετώπιση τυχόν συνυπάρχοντος συστηματικού νοσήματος μπορεί να προστατέψει το άλλο μάτι από μια νέα προσβολή.